Nếu Neil Armstrong là người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng vào ngày 20/7/1969, trong chuyến du hành trên tàu Apollo 11 của Mỹ, thì Valentina Vladimirovna Tereshkova là nữ phi hành gia vũ trụ đầu tiên trong lịch sử thám hiểm vũ trụ của loài người.
Nữ du hành gia đầu tiên với tiền đồ chính trị rộng mở
Bà sinh ra tại Bolshoye Maslennikovo sinh ngày 6/3/1937 tại Bolshoye Maslennikovo – một làng nhỏ ở tỉnh Yaroslavl. Khi học xong, bà làm việc ở một nhà máy dệt và sau đó đi học nghề kỹ sư. Bà tập luyện nhảy dù tại câu lạc bộ hàng không ở địa phương, thực hiện chuyến nhảy đầu tiên vào ngày 21/5/1959 khi mới 22 tuổi. Năm 1961 bà làm thư ký cho Đoàn Thanh niên địa phương và sau đó trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô.
Sau chuyến bay của Yuri Gagarin vào năm 1961, Sergey Korolyov, kỹ sư trưởng của chương trình vũ trụ Liên Xô, đã nghĩ tới việc đưa một phụ nữ lên vũ trụ. Trong hơn 400 ứng cử viên, ngày 16/2/1962, có 5 người cuối cùng được chọn: Tatiana Kuznetsova, Irina Solovyova, Zhanna Yerkina, Valentina Ponomaryova và Tereshkova.
Điều kiện tuyển chọn ứng cử viên bao gồm phải là những người từng nhảy dù dưới 30 tuổi, thấp hơn 1,70 m và cân nặng không quá 70 kg. Theo báo RT, Tereshkova là ứng cử viên sáng giá nhất vì lý lịch “vô sản” của bà và cũng bởi vì cha bà, Vladimir Tereshkov, một sỹ quan lái xe tăng, đã hy sinh như một anh hùng trong cuộc chiến chống phát-xít Đức.
Nikolay Kamanin, người phụ trách công tác đào tạo, đánh giá Tereshkova là ứng viên phù hợp nhất và gọi bà là “Gagarin mặc váy”. Vào ngày 16/6/1963, bà bay vào vũ trụ trên tàu Vostok 6, trở thành người phụ nữ đầu tiên, đồng thời cũng là một thường dân đầu tiên bay vào vũ trụ.
Chuyến bay này được gọi là Chayka (có nghĩa là mòng biển) trên tàu Vostok 6. Bà bay quanh Trái Đất 48 vòng với gần 3 ngày trên vũ trụ. Số lần bay quanh Trái Đất của bà nhiều hơn tổng số lần của các nhà du hành vũ trụ Mỹ tính đến thời điểm đó.
Ở tuổi 26, Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên và duy nhất bay đơn độc một mình vào vũ trụ. Công việc của bà là ghi lại nhật ký chuyến bay và chụp ảnh đường chân trời, sau được dùng để phân biệt các tầng khí trong bầu khí quyển.
Bà Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên đơn độc bay vào vũ trụ
Sau chuyến bay, bà theo học tại Học viện Hàng không Zhukovsky và tốt nghiệp với tấm bằng kỹ sư Hàng không vũ trụ vào năm 1969. Cùng năm, nhóm nữ phi hành gia vũ trụ giải tán. Năm 1977, bà nhận học vị tiến sỹ.
Bà cũng tham gia chính trị với tư cách là thành viên của Xô viết tối cao từ năm 1966 – 1974. Giai đoạn 1974 – 1989, bà là thành phần trong Đoàn chủ tịch của Xô viết tối cao; từ 1969 tới 1991, bà nằm trong Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Bà tham gia Quân đoàn Vũ trang thuộc Không lực Xô viết và được phong tới cấp Thiếu tướng. Năm 1997, bà nghỉ hưu theo quyết định của Tổng thống Nga.
Bà nhận được nhiều giải thưởng, danh hiệu có giá trị như Anh hùng Liên Xô – danh hiệu cao nhất của Liên Xô, Huân chương Lenin, Huân chương Cách mạng tháng Mười. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm sứ mệnh thám hiểm không gian tiên phong của bà Tereshkova, cựu nữ phi hành gia này đã được Tổng thống Vladimir Putin trao tặng Huân chương Aleksandr Nevsky danh giá.
Bà còn là một hình ảnh đại diện nổi tiếng của Liên Xô với nước ngoài khi đón nhận nhiều huân chương, danh hiệu của nước ngoài như Huy chương vàng Hòa bình của Liên hợp quốc, Giải thưởng Quốc tế Simba vì sự tiến bộ phụ nữ. Bà được trao tặng các danh hiệu Anh hùng lao động của các nước Tiệp Khắc, Việt Nam, Mông Cổ.
Bà Tereshkova được Tổng thống Vladimir Putin trao tặng Huân chương Aleksandr Nevsky danh giá
Về đời tư, năm 1963, Tereshkova kết hôn với nhà du hành vũ trụ Liên Xô thứ ba – Andrian Nikolayev. Lãnh đạo Liên Xô vào thời điểm đó Nikita Khrushchev đã đích thân tới dự đám cưới linh đình của họ.
Tháng 6/1964, Tereshkova hạ sinh đứa con duy nhất của mình, Elena. Cô bé cũng trở thành đứa trẻ đầu tiên trên thế giới có cả cha và mẹ đều là phi hành gia. Sau khi ly dị Nikolayev, bà tái hôn với một bác sỹ phẫu thuật – Yuli Shaposhnikov, mất năm 1999.
Cho đến nay, bà vẫn được mọi người kính trọng với danh hiệu nữ anh hùng Nga và vai trò của bà trong lịch sử ngành vũ trụ của Nga, chỉ sau Yuri Gagarin và Alexei Leonov. Tên bà được đặt tên cho một núi lửa ở phần khuất của Mặt Trăng.
Hé lộ nhiều góc khuất của chuyến bay để đời
Mặc dù có những kế hoạch tiếp tục đưa phụ nữ lên vũ trụ, nhưng mãi đến 19 năm sau người phụ nữ thứ hai – Svetlana Yevgenyevna Savitskaya, mới lên vũ trụ, một phần do áp lực của kế hoạch Space Shuttle của Mỹ cũng với mục đích tổ chức các chuyến bay cho các nhà nữ du hành vũ trụ. Không ai trong số 4 người còn lại trong nhóm du hành của Tereshkova được thực hiện chuyến bay lên vũ trụ.
Vostok 6 là chuyến bay Vostok cuối cùng và khởi hành chỉ hai ngày sau Vostok 5, chuyến bay đưa nhà du hành vũ trụ Valery Fyodorovich Bykovsky lên quỹ đạo Trái Đất trong 5 ngày và hạ cánh chỉ ba giờ sau Vostok 6. Hai tàu vũ trụ này đã có lúc chỉ cách nhau 5 km trên quỹ đạo và liên lạc với nhau qua tín hiệu radio. Đây cũng là trường hợp đầu tiên các tàu vũ trụ liên lạc với nhau ngoài không gian.
Sau này, bà đã tiết lộ thêm nhiều chi tiết thú vị, ít biết về chuyến đi gây chấn động lịch sử của mình.
Theo Tereshkova, thức ăn trên tàu vũ trụ thực sự là thách thức lớn đối với bà. Bộ đồ du hành vũ trụ cồng kềnh, nặng nề cũng gây khó chịu cho Tereshkova. Bà tiết lộ, áp lực từ mũ bảo hiểm ngày càng tăng khiến bà phát khóc trong đau đớn. Có lúc, bà phải cố gắng hát hết bài này đến bài khác để xoa dịu cơn đau.
Bộ đồ du hành vũ trụ cồng kềnh, nặng nề cũng gây khó chịu cho Tereshkova
Khi Trung tâm kiểm soát sứ mệnh cố gắng liên lạc với Tereshkova lần cuối trước khi tàu Vostok 6 hạ cánh, nữ phi hành gia đã không nhận cuộc gọi. Nhóm chuyên gia dưới mặt đất sau đó xem camera giám sát và phát hiện bà đang ngủ gục.
Ngoài ra, Tereshkova còn không ghi nhật ký bay đầy đủ trong lúc ngoài không gian. Bà giải thích là vì cả hai bút chì mang theo đều bị gãy.
Đặc biệt, trong chuyến bay vào không gian của Tereshkova từng xảy ra một tình huống cực kỳ nguy hiểm nhưng bà phải giữ kín suốt nhiều thập niên sau đó. Mãi đến năm 2017, nữ phi hành gia kỳ cựu này mới tiết lộ công khai rằng chương trình kiểm soát đã mắc một lỗi khiến tàu vũ trụ của bà bay lên từ quỹ đạo, thay vì phải di chuyển xuống để trở về Trái đất.
Khi phát hiện điều bất thường, Tereshkova đã báo cáo sự cố cho Trung tâm điều khiển dưới mặt đất và phải nhập lại dữ liệu chuẩn vào chương trình một cách thủ công để có thể trở về. Tàu Vostok 6 đáp xuống Trái đất vào ngày 19/1/1963 ở Altai, phía nam vùng Siberia thuộc Nga. Việc hạ cánh không suôn sẻ hoàn toàn do Tereshkova gặp khó khăn khi kiểm soát dù. Nữ phi hành gia kể, lúc đó gió rất mạnh và bà thậm chí phải chổng ngược đầu mất một lúc trong lúc đáp xuống.
Cuối cùng, khi mở dây dù, Tereshkova bị một vết bầm tím lớn trên mũi và được cấp tốc gửi đến bệnh viện. Ảnh chụp bà hạ cánh với một nụ cười là được dựng lại sau này.
Chế tạo thành công các cấu trúc kim loại lỏng có thể phục hồi hình dạng
Tin mới nhất
Những bức ảnh pha trộn sự hủy diệt và tráng lệ của thiên nhiên
16:29:20 23/06/2020
Cuốn sách ảnh Fierce Beauty: Storms of the Great Plains là một tập hợp những khung hình pha trộn kịch tính giữa sự hung dữ của thiên tai và vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên.
Cặp anh em bạch tạng hiếm hoi: Sự khác biệt chưa bao giờ là trở ngại
15:52:31 23/06/2020
Sinh ra vào năm 2000 trong một gia đình nghèo ở Hà Tĩnh, Xuân Huy – Xuân Hùng được chẩn đoán mắc chứng bạch tạng toàn phần bẩm sinh.
Tê giác trắng hồi sinh thần kỳ nhờ công nghệ giám sát
15:27:55 23/06/2020
Tê giác trắng phía nam châu Phi đã từng đứng trước bờ vực tuyệt chủng trước khi trở lại với số lượng đông đảo, dù vấn nạn săn trộm đang ám ảnh loài vật quý hiểm này.
Độc chiêu giúp cá bảy màu nhỏ xíu né được kẻ thù
15:25:06 23/06/2020
Hành vi đặc biệt thông minh của cá bảy màu đánh lừa được cả những kẻ tấn công to lớn hơn chúng nhiều lần.
Hồ dài 1,5 km gần cạn nước do hố tử thần
15:15:56 23/06/2020
Nước trong hồ Slade rút xuống các hố tử thần bên dưới, để lộ diện tích lớn lòng hồ khô cằn.
Hiện tượng “đảo ngược lạnh” kỳ lạ ở Nam Cực 15.000 năm trước
14:35:04 23/06/2020
Các nhà khoa học vừa tìm thấy nhiều thông tin về một thời kỳ bí ẩn của biến đổi khí hậu được gọi là đảo ngược lạnh ở Nam Cực
Vỡ bàng quang vì… không đi tiểu tiện 18 giờ
14:32:58 23/06/2020
Một người đàn ông 40 tuổi ở Trung Quốc đã bị ba vết rách ở bàng quang sau khi uống tới 10 loại bia và sau đó không đi tiểu tiện trong suốt 18 giờ.
Sân bay chẳng có hành khách nào nhưng lại bận rộn nhất nước, hết cả chỗ chứa máy bay
14:25:34 23/06/2020
Thậm chí với cả những người Tây ban Nha, Teruel chỉ là một vùng quê chẳng mấy người muốn đến vì hầu như không có hoạt động du lịch gì tại đó.
Sự thật đằng sau bức ảnh cú ngủ úp mặt gây bão mạng
14:18:07 23/06/2020
Bức ảnh cú ngủ úp mặt xuống đất được lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội khiến nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao loài động vật thích sống trên cây cao như cú phải úp mặt xuống đất ngủ như chết?
1001 thắc mắc: Rác vũ trụ nguy hiểm thể nào?
14:14:28 23/06/2020
Rác vũ trụ lao nhanh gấp 10 lần đạn, sẽ ra sao nếu lao vào trái đất?
Lạnh sống lưng những câu chuyện về bệnh viện ma ám nổi tiếng nhất Singapore
13:55:53 23/06/2020
Không chỉ dừng lại ở những địa điểm lãng mạn, những khu vui chơi thú vị, Singapore còn là điểm dừng chân lý tưởng cho những dân nghiền sự thử thách và gan dạ.
Nhờ đâu đế chế La Mã có thể tồn tại gần 2 thiên niên kỷ?
13:53:16 23/06/2020
Đế chế La Mã tồn tại và phát triển trong gần 1.500 năm. Họ có ảnh hưởng lớn đến tình hình trong khu vực và thế giới. La Mã tồn tại lâu như vậy vì có hệ thống hành chính, quân sự xuất sắc…
Cuốn sách 600 năm chưa được giải mã
11:51:04 23/06/2020
Nhiều nhà khoa học cố gắng đọc Bản thảo Voynich nhưng sau hơn 100 năm nghiên cứu, ý nghĩa của cuốn sách vẫn là ẩn số.
Thị trấn vùng Bắc Cực ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục
10:55:13 23/06/2020
Được mệnh danh là một trong những nơi có điều kiện sống khắc nghiệt nhất thế giới, thị trấn Verkhoyansk vừa ghi nhận mức nhiệt độ cao nhất trong lịch sử ở khu vực Bắc Cực.
Úc: ‘Quái thú ma’ chưa từng biết, to và hung bạo như khủng long bạo chúa
09:42:43 23/06/2020
Một quái thú khổng lồ, siêu tốc đã gây kinh hoàng khắp vùng đất nay là nước Úc, trước cả khi khủng long bạo chúa thống trị Bắc Mỹ cổ đại.
Bức ảnh chàng trai gầy gò chỉ còn 30kg ngồi trước xe buýt cũ và hành trình hoang dã dẫn đến cái chết thảm gây tranh cãi hàng chục năm
09:38:47 23/06/2020
Đến nay, câu chuyện có thật lạ lùng về chàng thanh niên bỏ lại sau lưng tất cả để xuyên Mỹ rồi một mình sống trong rừng vẫn thu hút sự tò mò của nhiều người.
Bị phát hiện chui vào đầu xe ga, hổ mang chúa ngóc đầu định phun nọc độc
08:51:55 23/06/2020
Đoạn video ghi lại cảnh một con hổ mang chúa cực độc trú ẩn trong đầu xe ga ở Ấn Độ. Theo đó, khi bị phát hiện
Bầy sư tử hợp sức xé xác trâu ngay trước ô tô
08:34:25 23/06/2020
Trâu rừng dù đã chiến đấu tới cùng vẫn không thể tránh khỏi kết cục bị thảm.
Sao Diêm Vương có một đại dương rộng lớn trong 4,5 tỷ năm qua
08:25:24 23/06/2020
Phân tích hình ảnh từ sứ mệnh New Horizons thu thập được của NASA cho thấy Sao Diêm Vương rất nóng khi mới hình thành. Điều này sẽ tạo ra nước lỏng tồn tại đến ngày nay.
Do đâu mà hai mắt luôn chuyển động đồng đều?
08:23:41 23/06/2020
Đó là nhờ mối liên kết liên tục được duy trì giữa cơ và tế bào thần kinh. Có hai lý do quan trọng để con người và hầu hết các động vật đều có 2 mắt.
Phát hiện vòng tròn trụ đá bí ẩn 4.500 năm tuổi gần bãi đá cổ Stonehenge
08:21:00 23/06/2020
Với việc sử dụng công nghệ tiên tiến, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một vòng tròn trụ đá bí ẩn rộng gần 10m và sâu 5m trong vùng lân cận gần bãi đá cổ Stonehenge.
1001 thắc mắc: Điều gì giúp chó thính tai?
07:52:03 23/06/2020
Khứu giác chó mạnh hơn con người gấp 10.000 lần, tai cũng vô cùng thính.
Top 7 loài động vật có vẻ ngoài gây ám ảnh như quái vật
07:46:19 23/06/2020
Rắn không có mắt trông như của quý, hay nhện lai bọ cạp với những đôi chân dài đáng sợ,… là hai trong số loài động vật có vẻ ngoài gây ám ảnh nhất.
Những ví dụ cho thấy tiến hóa đôi khi cũng ‘hà tiện’, tận dụng cùng một đặc điểm cho hai loài khác nhau
06:55:10 23/06/2020
Đủ tốt rồi thì sao cần phải thay đổi nữa?
Nước hoa của Nữ hoàng Cleopatra
06:44:24 23/06/2020
Các nhà nghiên cứu đã pha chế ra một loại nước hoa Ai Cập cổ đại mà có lẽ đã được nữ hoàng Cleopatra sử dụng.
‘Thật khó để đưa ra tiên đoán, đặc biệt về tương lai’
06:37:46 23/06/2020
Luôn có đôi chút mạo hiểm khi đưa ra các tiên đoán, đặc biệt đối với các dự báo cho tương lai trong hàng trăm hay hàng nghìn năm tới.
Cảnh tượng ngoạn mục dung nham núi lửa đỏ rực đổ thẳng xuống đại dương
21:52:33 22/06/2020
Những dòng magma cháy đỏ rực đổ thẳng xuống Thái Bình Dương ở Hawaii tạo nên cảnh tượng vừa nguy hiểm, vừa ngoạn mục.
Đòi bảo tàng trả lại “vật ăn trộm” từ thế kỷ 19
21:48:01 22/06/2020
Suốt hàng chục năm qua, bảo tàng này đã gửi lời yêu cầu trao trả lại món đồ bị lấy đi từ thế kỷ 19, nhưng tới nay vẫn bị phớt lờ.
Bắc Cực nóng nhất từ trước đến nay, sớm hơn 80 năm so với dự đoán
21:38:29 22/06/2020
Thị trấn Verkhoyansk, Siberia nằm ở khu vực vòng Bắc cực, đạt ngưỡng nhiệt độ 38 độ C, cao hơn 18 độ C so với mức trung bình ở thời điểm này trong năm…
Vì sao loài chuột bạch có mặt khắp nơi trên thế giới?
21:35:23 22/06/2020
Nghiên cứu mới đã tìm ra quá trình thuần hóa loài chuột bạch và con đường để loài vật này có mặt khắp nơi trên thế giới.
Làm loãng huyết tương để trẻ hóa mô, đẩy lùi lão hóa ở chuột
21:33:43 22/06/2020
Nghiên cứu mới đây cho thấy các hiệu ứng đảo ngược tuổi tác tương tự có thể đạt được bằng cách đơn giản là làm loãng huyết tương của những con chuột già.
Thực vật có khả năng ngụy trang mùi hương để sinh tồn
21:22:10 22/06/2020
Các loài thực vật tại các khu rừng nhiệt đới có khả năng che dấu mùi hương để tránh bị phát hiện và bị côn trùng ăn.
Vùng nước tuyệt đẹp tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nhất thế giới
20:40:50 22/06/2020
Dù có vẻ ngoài đẹp như bước ra từ truyện cổ tích, Bolton Strid (Yorkshire, Anh) thuộc nhánh sông Wharfe ẩn chứa sự nguy hiểm chết người, thách thức du khách khắp thế giới.
Australia hợp nhất hai tòa nhà chọc trời
20:22:53 22/06/2020
Các kiến trúc sư tìm cách cải tạo và tái sử dụng hai công trình tồn tại từ những năm 1970 thay vì phá sập rồi xây mới.
Đường vào thế giới ngầm của dân bản địa Mỹ
19:59:41 22/06/2020
Cái tên Hố sụt của Quỷ ra đời do chiều sâu hun hút như dẫn vào thế giới khác của một vực thẳm thẳng đứng giữa cao nguyên Edwards, Texas.
Australia: Hàng chục con cá sấu con bị bắt trộm tại công viên hoang dã
18:15:08 22/06/2020
Theo nguồn tin địa phương, vụ bắt trộm tại công viên hoang dã Crocodylus xảy ra hồi tháng trước, thời điểm những con cá sấu này có chiều dài khoảng 40-50cm.
Anh: Sở thú London triển lãm ảnh động vật nhân Ngày quốc tế selfie
18:08:07 22/06/2020
Triển lãm trưng bày các bức ảnh voi, hươu cao cổ, khỉ, ngựa vằn và các loài động vật hoang dã khác được chụp trực tiếp từ các máy ảnh lắp đặt từ xa trong vòng 4 năm qua.
Số phận Trạm Vũ trụ quốc tế sẽ ra sao?
16:55:41 22/06/2020
Trạm Vũ trụ quốc tế ISS lại tiếp tục được dư luận chú ý sau sự kiện kết nối thành công với tàu con thoi Crew Dragon của Công ty SpaceX (Mỹ)
