Bị khích tướng, nhóm chúng tôi quần đùi áo cánh thẳng hướng gành biển. Vùng này là không gian đậm dấu ấn tuổi thơ của trẻ làng chài. Chiều chiều tan học, lũ trẻ hay ùa xuống gành bắt rạm về cho má nấu canh. Cũng có khi ba… lén lấy bớt, tự làm món rạm thả dầu khi nhà có “chiến hữu” ghé chơi.
Đời rạm gắn với đời sông, đời đồng, đời biển. Nhưng ở quê tôi, trên các cánh đồng giờ tìm con rạm khó hơn… lên trời. Các loại phân bón hóa học, thuốc tăng trưởng… đã “góp phần” làm sạch bóng rạm, kể cả cua đồng. Giờ thì rạm chỉ có thể sống ở vùng cửa sông, nhiều nhất là trên những gành đá ven biển. Chúng thường được gọi là rạm gành. Trong họ cua, rạm hiền nhất. Mua rạm ngoài chợ, người ta có thể dùng tay bốc lựa từng con mà không sợ bị càng kẹp tay. Còn với cua đồng, làm như vậy là tạo điều kiện cho cua “gây án”.
Rạm hơi giống cua đồng nhưng mảnh dẻ hơn. Để ý sẽ thấy rạm khác cua đồng ở chỗ vỏ rạm mỏng, bụng hơi vàng, càng hơi to, cẳng có nhiều lông tơ, mai xù xì. So với cua đồng, rạm nhiều gạch hơn, thịt ngọt và béo hơn. Rạm còn “lấy điểm” người ăn ở chỗ vỏ rạm rất giòn và thơm, có thể để vậy nhai luôn mà không phải hì hụi tách bóc.
Chiều nay, tôi và mấy ông bạn cũng ngồi với đĩa rạm, nhưng là món rạm rang muối chân quê. Hạt muối mặn một cách… ngọt ngào đã “tôn vinh” anh chàng rạm lên rất nhiều. Vỏ rạm ưa chất muối nên càng giòn. Thịt rạm ngọt thơm mềm mại. Chỉ riêng “bộ thập” tám cẳng hai càng thôi cũng góp phần làm bồi hồi cái lưỡi. Từ chuyện con rạm lan sang bao nhiêu chuyện quê rồi cuối cùng cũng trở về với đĩa rạm lúc này đã hết. Chiều vơi hồi nào không hay.
