Suốt gần 2 triệu năm qua, thung lũng McMurdo (thuộc Peru) không hề có mưa khiến khí hậu và cảnh quan nơi đây vô cùng cằn cỗi và khắc nghiệt. Tuy nhiên, nơi đây còn chứa đựng rất nhiều điều kì diệu của thiên nhiên mà con người có thể chưa khám phá.
Quang cảnh của dãy thung lũng khô McMurdo Ảnh: Matador Network
Khi nói đến những nơi khô nhất trên trái đất, người ta thường nghĩ đến hoang mạc Atacama nằm ở phía bắc Chile hoặc một khu vực ở phía nam Peru. Lượng mưa trung bình hằng năm đo được ở những nơi này chỉ dưới 50mm. Tuy nhiên, thung lũng McMurdo nằm ở Nam Cực mới là nơi khô nhất thế giới với lượng mưa trung bình hằng năm bằng 0. Với diện tích bề mặt khoảng 4.800 km2, dãy thung lũng McMurdo chiếm khoảng 0,03% bề mặt lục địa và là khu vực không có băng lớn nhất ở cực Nam của trái đất.
Nằm dọc theo dãy Transantarctic của Nam Cực, khí hậu nơi đây khô cằn và khắc nghiệt không chỉ bởi không có mưa mà còn do tác động của gió Katabatic (hình thành do sự kết hợp giữa không khí lạnh và hình dáng lục địa rồi đổ xuống dốc cao ở tốc độ bão). Tốc độ gió Katabatic thổi xuống nơi đây lên đến khoảng 322km mỗi giờ, có thể “thổi bay” băng và tuyết của miền Nam Cực khiến địa hình nơi đây giống hệt Sao Hỏa.
Có hay không sự sống trên “Sao Hỏa của Trái Đất”?
Thuyền trưởng Scott (một chỉ huy của Hải quân Anh) và các thuyền viên của mình lần đầu tiên khám phá ra thung lũng McMurdo vào năm 1903. Ông cho rằng không có sự sống tồn tại ở một nơi khô cằn và khắc nghiệt nhất thế giới như ở đây. Hiển nhiên, không có loài động vật hoặc thực vật nào có thể sinh sống tại đây. Tuy nhiên, những nghiên cứu và thám hiểm sau này cho thấy, một số loài vi khuẩn có thể sinh tồn tại môi trường khắc nghiệt này.
Nghiên cứu được công bố lần đầu tiên trong kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (PNAS) cho thấy, có một quần thể vi sinh vật tồn tại trong môi trường tối, mặn và gần như đóng băng nằm dưới lớp băng dày gần 20 mét tại một trong những hồ cô lập nhất của Nam Cực, hồ Vida, thuộc thung lũng Victoria của dãy thung lũng khô McMurdo.
Phân tích địa hóa cho rằng, các phản ứng hóa học giữa nước biển và các trầm tích giàu sắt nằm phía dưới hồ đã tạo ra nitơ oxit và phân tử hydro. Một phần những chất này có thể cung cấp năng lượng cần thiết để duy trì cuộc sống của vi sinh vật đa dạng trong nước biển mà không có các chất dinh dưỡng nuôi chúng đến từ thế giới bên ngoài. Phân tích mẫu nước gồm có hóa chất và vi sinh vật, các nhà khoa học khẳng định đây là hệ sinh thái của vi khuẩn tự dưỡng hiếm có dưới bề mặt sông băng.
Bí ẩn Thác Máu (Blood Falls)
Thác Máu tọa lạc tại sông băng Taylor, thuộc dãy thung lũng khô McMurdo. Nước tuôn ra từ dòng thác này mang màu “đỏ như máu” khiến nhiều người không khỏi kinh ngạc. Thác Máu đổ vào hồ Bonney ở cực nam dãy thung lũng khô McMurdo. Tuy nhiên, bí ẩn về con thác này chỉ mới được các nhà khoa học khám phá gần đây.
Cận cảnh Thác Máu. Ảnh: Forbes.
Một nhóm các nhà khoa học từ 2 trường đại học của Mỹ, Alaska Fairbanks và Colorado đã tuyên bố giải mã được bí ẩn thác Máu. Theo đó, nước từ thác này có chứa nhiều oxit sắt (III) nên sẽ chuyển sang màu đỏ khi sắt trong nước tiếp xúc với không khí. Đó là nguyên nhân khiến nước chảy ra khỏi thác có màu đỏ.
Mạng lưới thủy văn bên dưới sông băng Taylor
Nguồn gốc của thác Máu xuất phát từ sông băng Taylor. Các nhà khoa học đã lần theo dòng nước bên dưới sông băng Taylor để tìm hiểu nguồn gốc của thác Máu. Kết quả cho thấy, mạch nước dưới sông băng trải dài từ bờ biển lên đất liền ít nhất 12km. Nước ở đây mặn gấp đôi nước biển. Phát hiện này cho thấy, thác Máu không đơn thuần là một nguồn nước đổ ra sông, nó có thể là đại diện của một mạng lưới thủy văn lớn hơn nhiều.
Nguyên nhân khiến nước bên dưới sông băng Taylor mặn hơn nước biển được các nhà khoa học giải thích theo 2 cách. Đó có thể do sự đóng băng và bốc hơi của hồ nước từng lấp đầy thung lũng hoặc nước từ đại dương có thể từng làm ngập các hẽm núi, và khi nó rút đi, để lại lượng muối lớn.
3 thung lũng của dãy thung lũng khô McMurdo
Cả 3 thung lũng này đều chạy dọc theo dãy Transantarctic và hướng ra biển Ross, bao gồm:
Thung lũng Taylor: nằm ở phía nam trong số 3 thung lũng và là nơi có sông băng Taylor và Thác Máu. Nhiệt độ trung bình nơi đây có thể đạt – 55 độ C.
Thung lũng Wright: nằm giữa 3 thung lũng và giữa sông Onyx, con sông lớn nhất Nam Cực.
Thung lũng Victoria: nằm ở phía bắc trong số 3 thung lũng và là nơi có hồ Vida, hồ lớn nhất trong dãy thung lũng khô McMurdo.
Tin mới nhất
Bí ẩn hiện tượng ‘hoa sét’ xuất hiện trên cơ thể sau khi bị sét đánh trúng
20:39:21 13/09/2020
Một vài trường hợp may mắn sống sót sau khi bị sét đánh trúng, trên cơ thể bỗng xuất hiện những vệt đỏ hoa sét chạy dài trông như hình cây dương xỉ, lông chim hoặc nhánh cây tua tủa.
Chiến binh Sparta được huấn luyện khắc nghiệt thế nào?
20:37:28 13/09/2020
Chiến binh Sparta nổi tiếng thiện chiến, dũng mãnh và không bao giờ đầu hàng quân địch. Ngay từ khi sinh ra, các bé trai Sparta bắt đầu quá trình huấn luyện khắc nghiệt đầy máu và nước mắt.
Phát hiện xác ướp gấu hang khổng lồ trong băng vĩnh cửu
20:31:37 13/09/2020
Các nhà khoa học Nga đã phát hiện xác chết được bảo quản hoàn hảo của hai con gấu hang động khổng lồ, loài vật từng sống ở lục địa Á – Âu từ 300.000 đến 15.000 năm trước đây.
Nga lên kế hoạch di chuyển khẩn cấp quỹ đạo Trạm vũ trụ ISS tránh va chạm với vệ tinh Mỹ
20:28:44 13/09/2020
Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và vệ tinh BRICSat-2 của Mỹ, có khả năng xảy ra va chạm vào ngày mai, 14/9, tạo ra mảnh vỡ không gian, TASS dẫn cảnh báo từ Cơ quan Vũ trụ Nga Roscosmos.
Trung Quốc phát triển robot nghiên cứu hai hố va chạm
16:29:14 13/09/2020
Camera quan sát toàn cảnh, máy quang phổ hình ảnh hồng ngoại, máy dò nguyên tử trung tính trên robot Yutu-2 sẽ được kích hoạt triển khai nghiên cứu trong tháng 9.
Kỷ nhân sinh Anthropocene và những vết sẹo con người rạch vào Đất Mẹ
15:53:18 13/09/2020
Cuộc cách mạng kỹ thuật đã biến tất cả chúng ta thành những con virus. Chúng ta tiêu thụ tất cả các sinh vật sống và làm suy giảm sự đa dạng sinh học trên Trái Đất.
Loài kỳ nhông mù kỳ lạ, mất 10 năm để ăn một bữa ăn, 12 năm để giao phối nhưng có thể sống cả thế kỷ
15:47:50 13/09/2020
Olm hay proteus (Proteus anguinus) là một loài kỳ nhông dưới nước trong họ Proteidae chính là sinh vật kỳ lạ khiến các nhà nghiên cứu đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác.
Cận cảnh cây cầu hiện đại từng ‘vô dụng’ nhất thế giới
15:40:52 13/09/2020
Cây cầu Choluteca từng là niềm tự hào của người dân Honduras, nhưng trở nên vô dụng sau trận bão kinh hoàng vào năm 1998.
Cứu các rạn san hô bằng gạch in 3D
15:35:29 13/09/2020
Các nhà hải dương học tại Đại học Hồng Công đã phát triển những viên gạch được in 3D bằng đất sét và sau đó được nung trong lò nung ở nhiệt độ 1.125oC thành đất nung nhằm tạo ra các rạn san hô nhân tạo ở Công viên biển Hoi Ha Wan.
NASA tìm công ty hợp tác khai thác Mặt Trăng
15:32:19 13/09/2020
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết đang tìm kiếm đối tác phối hợp thu thập đá và bụi từ trên bề mặt Mặt Trăng đem về Trái Đất.
Bí ẩn bộ hài cốt 400 tuổi chôn trong tư thế úp mặt
15:21:00 13/09/2020
Trong những năm qua, các chuyên gia cố gắng giải mã bí ẩn về bộ hài cốt 400 tuổi chôn trong tư thế úp mặt xuống đất. Cuối cùng, các nhà khoa học tìm ra lời giải vì sao người xưa chôn cất theo cách đặc biệt như vậy.
Phát hiện hành tinh ‘đắt giá’ nhất vũ trụ, làm bằng… kim cương
15:19:41 13/09/2020
Nghiên cứu mới của Mỹ đã chứng minh sự tồn tại của một dạng hành tinh khó tin, quay quanh các ngôi sao có tỉ lệ carbon/oxy cao hơn nhiều so với Mặt Trời.
Lâm vào cảnh túng thiếu sau tai nạn, người đàn ông khuyết tật chớp mắt đã trở thành triệu phú trong một lần xem TV nhờ tấm chăn của mình
15:14:03 13/09/2020
Trong một lần tình cờ xem TV, người đàn ông này đã phát hiện tấm chăn mà ông dùng bấy lâu là món đồ vô cùng đáng giá.
Cảnh sát mở cửa nhà anh em lập dị phát hiện sự thật khủng khiếp
15:09:38 13/09/2020
Hai anh em Homer và Langley Collyer sống trong một căn nhà cũ ở New York, Mỹ những năm 1900. Họ có sở thích kỳ quặc là thu thập các món đồ cũ như bàn ghế, giấy báo… và bị vùi chết trong đống đồ khổng lồ này.
Kỳ lạ cách gắn ‘camera hành trình’ lên động vật hoang dã
15:03:03 13/09/2020
Có nhiều cách để ngụy trang, gắn camera lên cơ thể động vật hoang dã. Đây là những cách mà các chuyên gia ở National Geographic đã làm cách đây nhiều năm để ghi hình, quay phim tài liệu về chúng.
Nỗ lực bảo tồn đã ngăn chặn hàng chục loài khỏi nguy cơ tuyệt chủng
14:58:46 13/09/2020
Trong nghiên cứu do Đại học Newcastle và BirdLife International dẫn đầu, nhóm các nhà khoa học ước tính, có tới 50 loài chim và 23 loài động vật có vú đã biến mất kể từ năm 1993 nếu không có nỗ lực bảo tồn.
Trẻ đào vàng: Sự hồn nhiên bị đánh mất trong lòng đất
14:55:12 13/09/2020
Khoảng 20.000 trẻ em đang làm việc tại các mỏ vàng lậu ở Burkina Faso. Các em phải đối mặt với nhiều hiểm nguy: 1/4 số trẻ em đào vàng gặp tai nạn lao động, trong đó nhiều em bị sang chấn tâm lý.
Sự nghiệp huy hoàng của ‘cha đẻ’ Bệnh viện Việt Đức
14:54:01 13/09/2020
Sự ra đời của Bệnh viện Việt Đức ở Hà Nội gắn liền với đề xuất của nhà bác học Alexandre Yersin về một bệnh viện thay thế cho Bệnh viện thực hành của Trường Y Đông Dương cách đây hơn 100 năm…
Chiêm ngưỡng những viên kim cương ‘khủng’ giá hàng chục triệu USD
14:48:47 13/09/2020
Với kích thước hàng trăm carat, những viên kim cương khổng lồ này luôn thu hút giới nhà giàu dù giá lên tới hàng chục triệu USD.
Ăn ốc biển lạ, một người chết, hai người cấp cứu
14:43:05 13/09/2020
Sau khi hấp ăn số ốc còn lại, 3 người xuất hiện các triệu chứng: tê môi, tê tay, tê chân, chóng mặt, buồn nôn, đau đầu.
Trăn già 65 tuổi bất ngờ đẻ trứng dù không giao phối với con đực
07:36:57 13/09/2020
Sự việc thu hút sự chú ý đặc biệt của giới nghiên cứu đã xảy ra tại ngôi nhà bò sát của vườn thú Saint Louis.
Phát hiện pháo đài huyền thoại 3.200 năm tuổi ở Israel
07:30:07 13/09/2020
Các nhà khảo cổ học vừa tuyên bố đã phát hiện ra tàn tích của một pháo đài do người Ai Cập cổ đại và người Canaan xây dựng vào giữa thế kỷ XII trước Công nguyên.
Sư tử biển đực bắt cóc con non để trút giận
17:09:34 12/09/2020
Do không thể tranh giành bạn tình với con đực lớn hơn, sư tử biển ngoạm một con non gần đó và quăng cật lực.
Ảnh chụp từ Hubble tiết lộ khía cạnh mới của vật chất tối
16:58:50 12/09/2020
Các nhà thiên văn học phát hiện vật chất tối bẻ cong ánh sáng của các thiên hà, khiến chúng bị biến dạng khi quan sát bằng kính viễn vọng.
Nguyên nhân những cơn bão khổng lồ tụ tập trên sao Mộc
16:53:06 12/09/2020
Các nhà khoa học lúng túng khi những cơn bão quanh hai cực sao Mộc không tan ra hay hợp nhất mà giữ ổn định qua thời gian dài.
Người đàn ông dùng 2.000 mét vuông đất nuôi hàng trăm con chim hoang dã
16:03:10 12/09/2020
Người đàn ông Coimbatore, Ấn Độ đã hào phòng sử dụng khu vườn rộng khoảng 2.000 mét vuông của gia đình để biến thành nhà của hàng trăm con chim hoang dã.
Giải mã tập tục truyền thống ‘dị’ nhất của các bộ nổi tiếng TG
15:59:32 12/09/2020
Một số bộ tộc trên thế giới có những tập tục truyền thống vô cùng độc đáo, thậm chí có phần dị. Họ thực hiện những tục lệ này vì những lý do riêng và không sợ đau đớn.
Hành tinh đáng sợ nhất hệ Mặt Trời kết liễu sự sống trong vài giây
14:28:11 12/09/2020
Vệ tinh IO của sao Mộc được coi là hỏa ngục của hệ Mặt Trời với những dòng nham thạch sôi sục và núi lửa khổng lồ, trong khi axit trên sao Thủy có thể hủy hoại bạn trước cả khi đặt chân được lên bề mặt hành tinh này.
1001 thắc mắc: Phích nước kín bưng sao có âm thanh o o?
13:13:55 12/09/2020
Ghé sát tai vào phích nước rỗng, bạn sẽ thấy âm thanh o o như tiếng gió lùa.
Tàn tích của bộ tộc thần bí từng định cư trên đỉnh núi lửa
13:10:53 12/09/2020
Từ cuộc khai quật mới đây trên đỉnh núi lửa đã tắt Arthurs Seat (Anh), các nhà khảo cổ đã phát hiện những tàn tích chứng minh sự tồn tại của một bộ tộc thần bí từng định cư ở đây từ 3.000 năm trước.
Huyền thoại ma cà rồng – Ma Cà Rồng có thật sự tồn tại?
09:45:46 12/09/2020
Arnold Paole – Ma cà rồng khét tiếng nhất ở Châu Âu thế kỷ 18. Arnold Paole đã hồi sinh sau khi chết, tấn công và biến nhiều người thành ma ca rồng hút máu tạo ra con ác mộng kinh hoàng khắp châu Âu.
Bí ẩn về nhân vật tự sát được in trên lá bài K cơ
09:31:31 12/09/2020
Hẳn nhiều người trong chúng ta đã cầm đến hay chơi bộ bài Tây (hay tú lơ khơ) nhưng không phải ai cũng biết nhân vật thực sự ẩn đằng sau các quân bài J, Q, K – họ là ai. Cùng vén màn bí mật đằng sau những nhân vật có thật trong bộ bài v…
Những điều thú vị về loài động vật có xương sống nhỏ nhất thế giới
08:42:08 12/09/2020
Được phát hiện từ năm 2009, Paedophryne amanuensis là loài động vật có xương sống nhỏ nhất thế giới, với kích thước chỉ 7,7mm.
