Một nửa số canxi trong vũ trụ, tính cả trong răng và xương của chúng ta, được tạo nên từ “hơi thở cuối cùng” của những ngôi sao sắp chết.
Loại nổ sao được gọi là “siêu tân tinh giàu canxi” này đặc biệt hiếm và khó nắm bắt. Hơn một năm qua, các nhà thiên văn học đã mất rất nhiều công sức để tìm kiếm và nghiên cứu, nhằm giải mã bản chất và cơ chế tạo thành canxi của chúng.
Trong một nghiên cứu mới do Đại học Northwestern của Mỹ dẫn đầu, các nhà khoa học đã lần đầu tiên kiểm tra các siêu tân tinh giàu canxi bằng ảnh chụp tia X, cung cấp cái nhìn chưa từng thấy về các ngôi sao đang chết.
Mô phỏng một vụ nổ siêu tân tinh giàu canxi. Đồ họa: Aaron M. Geller.
Khám phá mới tiết lộ bản chất của siêu tân tinh giàu canxi là những ngôi sao nhỏ tỏa khí ra xung quanh trong giai đoạn cuối cùng của vòng đời. Khi phát nổ, vật chất của ngôi sao va chạm với lớp khí lỏng lẻo ở phía ngoài và phát ra tia X sáng chói. Sự kiện khiến nhiệt độ và áp suất tăng vọt, dẫn đến các phản ứng hóa học tạo thành canxi.
Mặc dù hiếm, những vụ nổ như vậy đóng góp tới 50% canxi trong vũ trụ. Trong khi các ngôi sao điển hình chỉ tạo ra một lượng nhỏ canxi thông qua quá trình đốt cháy helium trong suốt vòng đời, siêu tân tinh giàu canxi giải phóng một lượng lớn nguyên tố này chỉ trong vài giây.
Bằng cách quan sát tia X phát ra từ ngôi sao trong tháng cuối cùng của vòng đời, các nhà khoa học đã nhìn vào một nơi chưa bao giờ được khám phá trước đó, mở ra con đường nghiên cứu mới về sự kiện bí ẩn này.
“Trước đây, chúng tôi đã có những suy đoán về những gì có thể hoặc không thể xảy ra ở các siêu tân tinh giàu canxi. Bây giờ, chúng tôi có thể tự tin loại trừ một số khả năng”, Raffaella Margutti, trợ lý giáo sư vật lý và thiên văn học tại Đại học Northwestern, tác giả chính của nghiên cứu cho biết.
Sự kiện siêu tân tinh giàu canxi lần đầu tiên được quan sát thấy vào ngày 28/4/2019. Nhà thiên văn học nghiệp dư Joel Shepherd đã tình cờ phát hiện vụ nổ – có tên SN2019ehk – trong lúc quan sát thiên hà xoắn ốc Messier 100 cách xa 55 triệu năm ánh sáng bằng kính viễn vọng mới.
Vị trí của SN2019ehk trong thiên hà Messier 100. Ảnh: Kính viễn vọng không gian Hubble.
Ngay sau khi biết đến sự tồn tại của một siêu tân tinh tiềm năng bên trong Messier 100, một dự án hợp tác toàn cầu đã được kích hoạt với sự tham gia của gần 70 nhà thiên văn học cấp cao từ 15 quốc gia.
Dựa trên các quan sát từ hệ thống kính thiên văn hàng đầu thế giới như vệ tinh Swift của NASA, Đài thiên văn WM Keck ở Hawaii và Đài thiên văn Lick ở California, Mỹ, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng vụ nổ SN2019ehk là sự kiện vật lý thiên văn đơn lẻ giải phóng nhiều canxi nhất từng được biết đến.
Chi tiết nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Astrophysical Journal hôm 5/8.
Tin mới nhất
Cá sấu trăm tuổi nặng hơn một tấn chết
19:39:12 06/08/2020
Sự ra đi của con cá sấu đực khiến các nhân viên trong trại cá sấu Kooorana và bạn tình của nó đau buồn.
Nga gọi mưa giúp giải tỏa hạn hán tại Crimea
18:29:05 06/08/2020
Theo Sputnik, để giải tỏa cơn khát trong đợt hạn hán lịch sử tại Crimea, Nga vừa tiết lộ kế hoạch tạo ra những trận mưa nhân tạo.Để thực
Nga sắp trục vớt tàu ngầm hạt nhân chìm dưới đáy biển
18:23:45 06/08/2020
Ít nhất hai tàu ngầm hạt nhân và 4 lò phản ứng trên các tàu ngầm, tàu phá băng thời Liên Xô sẽ được trục vớt khỏi đáy biển do xuất hiện lo ngại chúng sẽ ảnh hưởng tới hệ sinh thái.
Bị khiếm thính, chú chó đáng yêu luôn giữ đồ ăn bằng ‘hai tay’ trước khi bỏ vào miệng
18:20:38 06/08/2020
Nhìn chú chó ngồi ngay ngắn bưng đồ ăn bằng hai tay bỏ vào miệng này chẳng khác nào một em bé đang tập ăn dặm.
Clip: Anh em gấu đen vật nhau khiến triệu người thích thú
18:13:39 06/08/2020
Đoạn clip ghi lại cảnh hai chú gấu con vật nhau tại hành lang khách sạn vắng khách vì dịch Covid-19 nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ cộng đồng mạng.
Trung Quốc: Hai giếng nước cổ trong chùa có vị khác nhau, một bên đắng, một bên ngọt
18:09:44 06/08/2020
Cùng là hai giếng nước cổ hàng nghìn năm tuổi trong chùa, nhưng vị nước của chúng lại khác nhau. Một giếng có nước ngọt, còn giếng kia nước lại có vị đắng.
Nhìn lại vụ Mỹ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima, Nagasaki 75 năm trước
17:27:15 06/08/2020
75 năm trước, Mỹ ném bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, khiến hàng trăm nghìn người thiệt mạng.
Titanic: Câu chuyện huyền thoại về tình yêu và con người
16:46:57 06/08/2020
Tuy Jack và Rose không có thật nhưng con tàu Titanic năm nào đã có những mối tình đẹp, thống thiết và bi kịch thật sự, những tình yêu không cần giải Oscar để lưu truyền hậu thế. Nhưng sự thật , nó không chỉ là một câu chuyện trên màn ản…
Tại sao thông đột ngột chết hàng loạt khắp TQ vào những năm 1970?
15:23:57 06/08/2020
Công nghệ giải mã trình tự gen đã giúp giải đáp câu hỏi hóc búa trong suốt 50 năm đối với các nhà khoa học, đồng thời cải thiện các chương trình về cây trồng ở Trung Quốc.
Có một “hành tinh tuyết” từng tồn tại ngay cạnh Trái Đất
15:15:04 06/08/2020
Nghiên cứu mới từ Canada cho thấy khung cảnh Bắc Cực tuyết giá ở Trái Đất có thể từng tồn tại khắp nơi ở hành tinh hàng xóm: Sao Hỏa.
Sao Hỏa cổ đại: Từng được bao phủ trong các tảng băng?
14:43:47 06/08/2020
Hành tinh Đỏ thực sự trông như thế nào trong suốt một tỷ năm đầu tiên? Câu hỏi này phần nào được hé mở sau khi các nhà khoa học phân tích hơn 10.000 phân đoạn thung lũng trên sao Hỏa.
Hình ảnh vệ tinh tiết lộ chim cánh cụt Nam Cực đang tăng đàn
14:38:43 06/08/2020
Hình ảnh vệ tinh đã tiết lộ 11 quần thể mới của chim cánh cụt hoàng đế chưa từng được biết đến trước đây ở Nam Cực, tăng 10% số lượng dự đoán về loài chim này.
Phát hiện “cây ma cà rồng” cực hiếm
10:41:32 06/08/2020
Theo mô tả của các nhà khoa học, nó thực sự là một loại thực vật ký sinh rất hiếm, có vảy, quấn các sợi dây hút chất dinh dưỡng xung quanh rễ cây lân cận để tồn tại.
Quần thể đền cổ bí ẩn bên dưới pháo đài nổi tiếng ở Bắc Ireland
10:30:44 06/08/2020
Pháo đài Navan ở Bắc Ireland lâu nay được xem là một địa điểm linh thiêng trong hàng ngàn năm.
Ngắm những loài chim quý ở vườn quốc gia Hoàng Liên
08:54:59 06/08/2020
Vườn quốc gia Hoàng Liên có nhiều loài chim đẹp, có hình thù cổ quái và màu sắc kỳ lạ mà rất ít người có cơ hội được chiêm ngưỡng.
Indonesia hạn chế số khách du lịch tham quan đảo rồng Komodo
08:47:10 06/08/2020
Hãng thông tấn nhà nước Antara của Indonesia ngày 5/8 đưa tin chính quyền tỉnh East Nusa Tenggara của Indonesia sẽ hạn chế số khách du lịch tới thăm quan đảo Komodo ở mức 50.000 người mỗi năm.
Chật vật kéo rắn hổ mang chúa ra khỏi cốp xe
21:53:22 05/08/2020
Khoảnh khắc gian nan kéo rắn hổ mang chúa ra khỏi cốp xe được ghi hình tại đường Silver Beach, Cuddalore, Cuddalore, Ấn Độ.
Loài sơn dương biểu tượng quốc gia, có cặp sừng như rắn cuộn
21:52:31 05/08/2020
Cặp sừng dài 1,6 m với hình dáng vặn xoắn khiến linh vật của Pakistan gây ấn tượng với nhiều người.
Bí mật bí mật về 6 bức tượng ‘biết nói’ ở Rome
20:47:08 05/08/2020
Thành Rome ở Italy nổi tiếng có 6 bức tượng biết nói. Người dân địa phương sử dụng những vức tượng này như một tấm bảng thông báo để thể hiện điều mà họ quan tâm.
Kinh ngạc với ‘Bảo tàng xác ướp tự nhiên’ nổi tiếng ở Colombia
20:41:17 05/08/2020
Du khách đã từng đến nơi đây chia sẻ cảm giác đầu tiên của họ là sự tò mò, tiếp đến là cảm giác lạnh gáy và cuối cùng là ấn tượng khó quên khi đến bảo tàng xác ướp ở San Bernardo.
Rùng mình Blanet – hàng ngàn ‘thế giới ma’ bao vây lỗ đen quái vật
19:22:42 05/08/2020
Các nhà khoa học Nhật Bản đã xác định sự tồn tại của một loại hành tinh kỳ dị, sinh trưởng trong môi trường đáng sợ nhất nhì vũ trụ: xung quanh những lỗ đen quái vật trung tâm thiên hà.
Ve sầu ‘zombie’ bất ngờ tái xuất ở West Virginia
19:18:09 05/08/2020
Các nhà nghiên cứu từ Đại học West Virginia phát hiện những con ve sầu bị nhiễm một loại nấm ký sinh trùng có khả năng thao túng chúng để giúp lây bệnh cho các con khác.
Phát hiện loài cú khổng lồ thời tiền sử có ‘bàn chân săn mồi’ sát thủ
19:15:47 05/08/2020
Trong nghiên cứu được công bố mới đây, các nhà cổ sinh vật học xác định được một hóa thạch cú 55 triệu năm tuổi có móng vuốt giống như một con chim ưng.
SpaceX phóng thử thành công nguyên mẫu tên lửa đưa người lên sao Hỏa
19:12:42 05/08/2020
Nguyên mẫu tên lửa hiện tại còn khá đơn giản với kết cấu là một khối kim loại lớn hình trụ, được đội ngũ SpaceX chế tạo trong vòng vài tuần tại bờ biển Texas, thuộc khu vực Boca Chica.
Nhìn lại những phát minh vĩ đại thời ‘ông bà anh’ đố ai dám dùng
19:11:58 05/08/2020
Chiếc xe gia đình có kèm máy may cho mẹ là một trong những phát kiến gây cười nhất thời xưa, thậm chí đến tận bây giờ.
Nhện mặt quỷ bện tơ thành vợt lưới để săn mồi
19:05:01 05/08/2020
Khi săn mồi, nhện mặt quỷ thường treo mình trên không chờ đợi con mồi xuất hiện rồi nhanh chóng dùng chiếc vợt tự chế để tóm gọn con mồi.
Tìm nguyên nhân của ‘quả cầu tuyết Trái đất’
19:00:21 05/08/2020
Khoảng 700 triệu năm trước, trên Trái đất xảy ra vài sự kiện khác thường, dẫn đến tình trạng cả hành tinh (hoặc phần lớn hành tinh) bị băng giá bao phủ.
Hé lộ lí do mây hình nấm xuất hiện ở Beirut sau vụ nổ
18:57:15 05/08/2020
Đám mây hình nấm cao hàng trăm mét sau vụ nổ kinh hoàng ở Beirut khiến người ta liên tưởng tới một vụ nổ bom hạt nhân, song các chuyên gia khẳng định đây chỉ là vụ nổ thông thường.
Biến phòng khách thành thế giới thủy cung mừng sinh nhật con
18:54:12 05/08/2020
Một bà mẹ ở Michigan, Mỹ đã biến phòng khách thành thế giới thủy cung để tạo bất ngờ trong ngày sinh nhật con trai 2 tuổi.
8 cuộc đại tuyệt chủng kinh hoàng suýt ‘xóa sổ’ Trái Đất
18:53:07 05/08/2020
Khoảng 3/4 các loài sinh vật trên trái đất đã tuyệt diệt vì sự kiện Devon muộn – cuộc tuyệt chủng hàng loạt nghiêm trọng nhất mọi thời đại.
Phát hiện hóa thạch niên đại hàng trăm triệu năm ở Trung Quốc
18:44:43 05/08/2020
Các nhà khoa học Trung Quốc vừa phát hiện một hóa thạch Armenoceras, một loài sinh vật biển cổ đại, ở tỉnh Hà Bắc, miền Bắc nước này.
Chuyện lạ: Giống lợn đặc biệt có lông xù hệt cừu nhưng tính cách giống loài chó
18:42:36 05/08/2020
Chú lợn Angus khiến ai cũng bối rối chẳng thể phân biệt nổi là lợn hay cừu vì nó có quá nhiều điểm khác lạ.
Sức tàn phá của vụ nổ ở Lebanon gây ra địa chấn tương đương trận động đất 3,3 độ richter
18:40:30 05/08/2020
Sau khi thu thập dữ liệu, Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ cho biết, vụ nổ lớn ở thủ đô Beirut (Lebanon) đã tạo ra sóng địa chấn tương đương với trận động đất mạnh 3,3 độ richter.
5 vụ nổ ammonium nitrate chết chóc nhất lịch sử thế giới
18:36:05 05/08/2020
Vụ nổ tại cảng Beirut, Lebannon hôm 4/8 khiến hơn 4.000 người thương vong không phải là tai nạn chết chóc khủng khiếp nhất trong lịch sử do ammonium nitrate gây ra.
Những nhà khoa học phát hiện ra tình trạng ấm lên toàn cầu – Kỳ cuối
18:32:46 05/08/2020
Nhìn lại quá trình thu thập dữ liệu thời tiết của Guy Stewart Callendar, người ta mới thấy ông đã nỗ lực và dành nhiều thời gian thế nào cho niềm đam mê đó.
