Cứ độ đầu hè, trời yên biển lặng, ngư dân lại được mùa cá biển ngang. Nghề đánh cá kéo lưới biển ngang ven bờ không chỉ mang lại no đủ cho dân làng mà còn có “của để dành”, đấy là những mẻ cá phơi khô để phòng ngày đông trời trở gió, biển động. Mới đây thôi, chừng tháng trước, ngư dân bất ngờ trúng đậm cá cơm, cá nục, cá trích, cá liệt, cá chuồn… Sản lượng đánh bắt nhiều, thịt cá các loại lại ngon, rẻ hơn ngày thường nên nhà nào cũng tranh thủ mua và phơi khô cá ngay trên cảng biển. Hầu như phụ nữ quê tôi ai cũng biết làm khô cá, nhưng để có con cá màu vàng trông hấp dẫn, sờ tay vào không thấy dính ướt quả không đơn giản.
Cũng cùng công thức làm khô chung nhưng khi sơ chế cá để phơi, dù bất kỳ loại cá nào cũng cần mẫn bỏ hết mang và ruột cá, rửa thật sạch kể cả màng đen thường có trong khoang bụng cá. Cá được rửa bằng nước biển hoặc nước muối và để ráo trước khi phơi. Công đoạn phơi không quá kỳ công nhưng phải cực kỳ cẩn thận đảm bảo vệ sinh. Cá thành phẩm thơm dai, khi phơi phải đủ nắng, nếu không đủ nắng sẽ có mùi… Đặc biệt, phơi cá trúng tiết trời nắng yếu, se se gió lại càng ngon vì cá khô nhờ gió biển nên từng thớ thịt sẽ dẻo, không quá cứng như khi phơi dưới nắng giòn.
Lại thêm một chiều cả phố biển im lìm trong mùa dịch. Đã nghe bên bếp nhà hàng xóm thoảng đưa mùi khô cá đậm đà. Khô cá giờ như một nguồn lương thực quý, không chỉ cung cấp thêm năng lượng mà còn là thứ dưỡng chất tinh thần, tiếp thêm sức mạnh cho người dân miệt biển vượt qua những ngày đại dịch.
