Trong lúc châu Âu lâm vào cơn khủng hoảng sau Thế chiến thứ nhất, kiến trúc sư người Đức Herman Sörgel đã đề xuất xây dựng một hệ thống đập thủy điện nhằm hạ thấp mực nước biển Địa Trung Hải để sáp nhập châu Âu với châu Phi tạo thành một siêu lục địa mới có tên Atlanropa.
Hệ thống đập thủy điện nhằm hạ thấp mực nước Địa Trung Hải và sáp nhập châu Âu với châu Phi. Ảnh: Wikimedia Commons
Thập niên 1920 đã sản sinh ra những sáng tạo tuyệt vời như thuốc penicillin và đèn giao thông, nhưng đây cũng là lúc xuất hiện một số dự án kỹ thuật tham vọng đáng lo ngại. Lớn nhất và kỳ lạ nhất là Atlantropa – kế hoạch xây dựng một hệ thống đập thủy điện ngang qua eo biển Gibraltar, sản xuất đủ điện để cung cấp năng lượng cho một nửa châu Âu và rút cạn Địa Trung Hải để mở đường cho con người định cư tại một siêu lục địa Âu – Phi mới.
Mặc dù nghe có vẻ như một câu chuyện khoa học viễn tưởng kỳ quái, kế hoạch này đã thực sự tồn tại. Thậm chí một số chính phủ còn nghiêm túc xem xét nó cho đến tận những năm 1950.
Sau Thế chiến thứ nhất, các nhà khoa học, triết gia và kỹ sư tin rằng có thể giải quyết những gì họ cho là căn bệnh nan y với xã hội châu Âu bằng những đại dự án. Trong số họ có kỹ sư người Đức Herman Sörgel.
Vào năm 1927, ở tuổi 42, Sörgel đã lần đầu tiên xây dựng kế hoạch thành lập siêu lục địa Atlantropa, mà ban đầu ông gọi là Panropa. Được truyền cảm hứng từ những dự án cơ khí khổng lồ như kênh đào Suez, Sörgel thậm chí còn đặt ra tham vọng cao hơn.
Tác giả của dự án Atlantropa, Herman Sörgel (1885-1952). Ảnh: Bảo tàng quốc gia Đức
Kế hoạch của Sörgel cho Atlantropa là xây dựng một hệ thống những con đập ngang qua eo biển Gibraltar, rút nước ở Địa Trung Hải. Những đập thủy điện cũng được xây dựng qua eo biển Sicily, nối Italy với Tunisia, trong khi những con đập khác bắc qua eo Dardanelles ở Thổ Nhĩ Kỳ, nối Hy Lạp với châu Á.
Tất cả những con đập này sẽ tạo nên một loạt cây cầu nối châu Âu và châu Phi thành một mạng lưới đường bộ và đường sắt khổng lồ, “kết dính” hai lục địa với nhau.
Với trên 660.000km2 đất mới được khai hoang và những con đập tạo ra đủ năng lượng cho trên 250 triệu người mỗi ngày, châu Âu sẽ bước vào mọt kỷ nguyên vàng, với nguồn điện dồi dào, không gian rộng rãi và nguồn cung cấp thực phẩm vô tận từ vùng đất nông nghiệp mới. Trong tầm nhìn của Sörgel, siêu lục địa mới là cách duy nhất để ngăn chặn một cuộc xung đột toàn cầu khác.
Thời kỳ đó, vẫn quay cuồng với nỗi kinh hoàng của Thế chiến I, châu Âu vật lộn để tìm ra hy vọng cho tương lai. Mặc dù “lục địa già” đã phải chịu tổn thất lớn về sinh mạng trong chiến tranh và đại dịch cúm năm 1918, dân số vẫn tăng từ 488 triệu lên 534 triệu người trong giai đoạn 1920-1930.
Cùng lúc đó, nền chính trị châu Âu đã đạt đến điểm căng thẳng nhất trong nhiều thế kỷ. Các quốc gia như Ba Lan và Nam Tư đã giành được độc lập sau nhiều thập kỷ bị các đế quốc cai trị. Vì thế cư dân của các đế chế cũ lo sợ không còn chỗ cho họ cả về vị trí vật lý, xã hội hay văn hóa. Trong bối cảnh đó, khái niệm về “Lebensraum”, hay “không gian sống”, đã thu hút sự chú ý trong nền chính trị Đức. “Lebensraum” đặt ra niềm tin rằng điều quan trọng nhất để tồn tại và phát triển đối với một xã hội [phân biệt chủng tộc] là lãnh thổ để cung cấp không gian cho các thành viên. Vì thế cam kết của Atlantropa có vẻ giống như “viên đạn bạc”, sẽ giải quyết được những vấn đề của “lục địa già” chật chội.
Điều kỳ lạ nhất về kế hoạch của Herman Sörgel là sẽ hút cạn Địa Trung Hải, nhưng thực tế là ý tưởng đó đã được xem xét nghiêm túc. Ông Sörgel đã xuất bản một cuốn sách có tựa đề “Lowering the Mediterranean, Irrigating the Sahara: The Panropa Project in 1929″ (tạm dịch, Rút nước Địa Trung Hải, tưới tiêu cho Sahara: Dự án Panropa vào năm 1929). Cuốn sách lập tức khiến dư luận khắp châu Âu và Bắc Mỹ xôn xao.
Minh họa hệ thống thủy điện – cầu ngang qua các eo biển nhằm kết nối châu Âu – châu Phi.
Thời kỳ thập niên 1930, các dự án kỹ thuật khổng lồ đã phát triển mạnh mẽ, như ngăn lũ ở Thung lũng Tennessee, xây dựng đập Hoover hay đào kênh Baltic-Bạch Hải ở Liên Xô. Trong bối cảnh đó, Atlantropa có vẻ hợp lý và thú vị.
Kế hoạch táo bạo của Sörgel thậm chí đã truyền cảm hứng cho một cuốn tiểu thuyết có tên là “Panropa” vào năm 1930. Trong đó một nhà khoa học siêu anh hùng người Đức tên là Tiến sĩ Maurus có kế hoạch rút nước khỏi Địa Trung Hải, mang đến sự thịnh vượng tuyệt vời bất chấp âm mưu phá hoại của những nhân vật phản diện người châu Á và Mỹ.
Sörgel còn thành lập cả Viện Atlantropa, với thành viên là những người ủng hộ tài chính, các kiến trúc sư, kỹ sư. Trong nhiều năm kế hoạch được hưởng ứng công khai trên các báo và tạp chí. Những câu chuyện về Atlantropa thường có hình minh họa màu sắc sinh động, do chính vợ Sörgel, một nhà môi giới nghệ thuật thành công, tài trợ tiền.
Mặc dù giấc mơ của Sörgel đã gây chấn động người châu Âu về một xã hội không tưởng vinh quang, nhưng Atlantropa cũng đi kèm một mặt tối hiếm khi được thảo luận trong cuộc đời Sörgel.
Tuy có tầm nhìn xa, Herman Sörgel lại giữ một quan điểm bảo thủ đáng sợ về quốc tịch và chủng tộc. Không giống như những người cùng thời Đức Quốc xã, ông tin rằng mối đe dọa chính đối với Đức không nằm ở người Do Thái, mà là ở châu Á.
Trong suy nghĩ của ông ta, thế giới nên được phân chia thành ba khối: châu Mỹ, châu Á và Atlantropa. Tại Atlantropa, người châu Âu da trắng sẽ trở thành chủng tộc thống trị, sử dụng người châu Phi da đen làm nguồn lao động và được tách biệt nghiêm ngặt.
Khi những con đập và cây cầu trong dự án của ông được xây dựng, toàn bộ các khu vực và nền văn hóa vốn bám rễ vào biển trong nhiều thế kỷ sẽ đột ngột bị chặn lại. Ngoài ra, việc chuyển hướng dòng chảy còn đồng nghĩa người dân ở các khu vực khác sẽ mất nhà cửa.
Một phần trong đề xuất của Sörgel liên quan đến việc chặn sông Congo ở Trung Phi, mà không xem xét tới cuộc sống của hàng chục triệu người dân sống ở nơi đây. Thay vào đó, nước sẽ được chuyển hướng đến Sahara, tạo thành những hồ nước ngọt rộng lớn và biến sa mạc thiêu đốt thành đất nông nghiệp.
Sörgel đã đưa ý tưởng của mình cho Đức quốc xã, tin rằng họ sẽ ủng hộ ông. Nhưng ngay cả với những gì bạo lực mà ông ta dự định mang đến cho các dân tộc châu Phi, kế hoạch của Sörgel vẫn còn là “hòa bình” so với những gì Đức quốc xã đã nghĩ đến. ngoài ra, nỗ lực của Sörgel hướng sự chú ý tới châu Phi đã không phù hợp với mục tiêu khi đó của Hitler là nghiền nát Liên Xô.
Sörgel đã công khai ý tưởng của mình tại Hội chợ Thế giới New York năm 1930, nhưng khi không có sự hỗ trợ chính thức nào, ông ta không thể thực hiện điều gì với kế hoạch của mình.
Ý tưởng về đập Gibraltar nối giữa Tây Ban Nha và Maroc. Ảnh: Wikimedia Commons
Sau khi khói lửa của Thế chiến II đã lắng xuống, Sörgel lại nhen nhóm hy vọng về kế hoạch của mình, ông nhanh chóng bắt tay vào thúc đẩy các ý tưởng về siêu lục địa Âu – Phi một lần nữa.
Atlantropa thu hút sự quan tâm từ nhiều chính trị gia và nhà công nghiệp, nhưng ngay cả khi Đức Quốc xã đã sụp đổ, Sörgel vẫn không rút lại các yếu tố phân biệt chủng tộc trong tầm nhìn của mình. Và trên hết, thế giới đang chuyển động theo hướng thiết thực hơn. Cộng đồng Thép và Than châu Âu của Jean Monnet đã ra đời trong thời kỳ này, và sau đó trở thành tiền thân của Liên minh châu Âu ngày nay.
Hơn nữa, các lò phản ứng điện hạt nhân đã báo hiệu dấu chấm hết cho ý tưởng về Atlantropa. Cuối cùng châu Âu đã có thể tiếp cận với nguồn năng lượng dồi dào hơn và thực tế hơn nhiều so với hệ thống đập thủy điện mà Sörgel đề ra. Khi thủy điện bị bỏ lại sau lưng, giấc mơ không tưởng của Sörgel không bao giờ được xem xét nữa.
Tới cuối đời, Sörgel viết thêm 4 cuốn sách, đăng hàng ngàn bài báo và thực hiện vô số bài thuyết trình về giấc mơ của mình, nhưng ý tưởng Atlantropa về cơ bản đã chết theo ông. Đêm 4/12/1952, Sörgel đạp xe tới trường Đại học Munich để giảng dạy thì bị xe ô tô đâm chết. Tới năm 1960, Viện Atlantropa do ông thành lập vĩnh viễn đóng cửa.
Cảnh báo tác động của con người đối với Nam cực ngày càng lớn
Tin mới nhất
Mỹ: Đổ xô đi xem hoa xác thối nhiều năm nở 1 lần
10:15:03 17/07/2020
Một vườn bách thảo ở Pennsylvania (Mỹ) đã bán hết vé xem hoa xác thối chỉ trong 48 tiếng dù loài hoa khổng lồ này tỏa mùi vô cùng khó chịu – mùi xác chết phân hủy.
Người sở hữu 2.000 con cá có ‘đôi môi thiên thần’
10:14:19 17/07/2020
Nhìn thấy đôi môi cong đầy đặn, xẻ táo bạo ấy đám phụ nữ chỉ muốn phát ghen còn cánh đàn ông thì thèm ghé miệng cắn. Sự đụng chạm trị giá cả vài triệu…
15 thành phố trên thế giới sẽ chìm trong biển nước vào năm 2050
10:03:58 17/07/2020
Mặc dù có một số người vẫn không tin rằng Trái Đất đang thay đổi từng ngày, nhưng chúng ta phải thừa nhận một điều rằng biến đổi khí hậu đang thật sự xảy ra
Xuất hiện Robinson phiên bản thực, 20 năm sống trên đảo hoang
09:12:30 17/07/2020
Quá mệt mỏi vì tiền bạc và hôn nhân đổ vỡ, triệu phú đô la David Glasheen đã chuyển tới sống trên một hòn đảo hoang ở Australia từ năm 1997.
Những thời khắc đen tối trong lịch sử hiện đại
09:11:26 17/07/2020
Dịch cúm Tây Ban Nha, nội chiến Mỹ và sự kiện thành phố Hiroshima bị thả bom nguyên từ là 3 trong số những sự kiện đáng buồn nhất trong lịch sử.
Hình nhân đá lửa chôn vùi trong ngôi mộ cổ 9.500 tuổi hé lộ những câu chuyện kỳ bí
09:05:04 17/07/2020
Các bức tượng đều được chế tác từ đá lửa, chôn vùi trong đống đổ nát của những ngôi nhà hình chữ nhật có sàn bằng đá vôi. Chúng tồn tại vì một mục đích đáng sợ.
6 kiểu cạm bẫy chết người thường gặp trong các lăng mộ cổ
09:00:17 17/07/2020
Để bảo vệ giấc ngủ của các vị vua chúa, bên cạnh các lời nguyền đáng sợ, các lăng mộ cổ thường ẩn chứa những cạm bẫy chết người khủng khiếp.
Vụ nổ siêu tân tinh làm ‘văng’ sao lùn trắng sang dải Ngân hà
08:58:29 17/07/2020
Các nhà nghiên cứu tìm thấy bằng chứng về một ngôi sao bị đẩy ra khỏi hệ sao nhị phân sau một vụ nỗ siêu tân tinh.
Phát hiện sốc khi ‘tái sinh’ người đàn ông đeo mặt nạ tử thần
08:54:02 17/07/2020
Những sự việc khủng khiếp diễn ra 1.700 năm trước được hé lộ khi các nhà khoa học phục dựng khuôn mặt và hộp sọ đằng sau mặt nạ tử thần bằng thạch cao.
Phát hiện gián biển khổng lồ tại Indonesia
08:50:29 17/07/2020
Kích thước của loài gián biển này khiến những người gan dạ nhất cũng phải giật mình khi nhìn thấy.
1001 thắc mắc: Chuối khổng lồ quả nặng đến 3kg mọc ở đâu, vì sao ngày càng hiếm?
08:47:12 17/07/2020
Giống chuối khổng lồ có tên là Musa Ingens, cao 20-25 mét tương đương với một tòa nhà 6 tầng, quả chuối nặng từ 1,5-3 kg.
Con người có thể điều khiển tai hướng về phía phát ra tiếng động không?
21:17:13 16/07/2020
Các nhà nghiên cứu người Đức vừa phát hiện ra con người cũng giống như một số loài vật, có thể vểnh tai về phía những âm thanh gây chú ý.
Thực vật có thể… “nhắn tin” với nhau bằng tín hiệu điện kỳ lạ
21:14:30 16/07/2020
Một nghiên cứu mới đây đã cho cung cấp những sự hiểu biết mới hơn về mạng ẩn của các tín hiệu điện ngầm được truyền từ các loại cây này sang loại cây khác trong đất.
NASA công bố ảnh chụp gần bề mặt Mặt Trời nhất
21:13:21 16/07/2020
Những vệt lóa nhỏ kỳ lạ có biệt danh lửa trại được ghi hình lần đầu tiên trong ảnh chụp Mặt Trời ở khoảng cách gần nhất của tàu thăm dò Solar Orbiter.
Tìm hiểu hệ Mặt Trời: Những thông tin cơ bản thú vị
21:12:17 16/07/2020
Từ sao Thủy nóng như thiêu đốt đến đám mây Oort băng giá đều là những người hàng xóm của chúng ta.
Ngoạn mục hình ảnh 50 tia sét xé rách bầu trời Mexico
21:08:38 16/07/2020
Bức ảnh khoảng 50 tia sét cùng xé rách bầu trời gần ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Mexico của nhiếp ảnh gia Nam Mỹ khiến nhiều người ấn tượng.
Một số bức ảnh ngoạn mục nhất cuộc thi Nhiếp ảnh gia thiên văn năm 2020
20:50:46 16/07/2020
Hàng năm, cuộc thi Nhiếp ảnh gia thiên văn của năm mang đến những góc nhìn mới lạ về vũ trụ, từ mặt trăng gần chúng ta đến các thiên hà xa xôi.
Thần ưng bay hơn 160km không cần… vỗ cánh một lần
20:47:45 16/07/2020
Các nhà khoa học mới đây đã tìm thấy bằng chứng cho thấy một loài chim có khả năng cực kì kinh ngạc đó là chỉ vỗ cánh 1% trong thời gian chúng ở trên bầu trời để di chuyển hàng trăm km.
Phát hiện tàn tích của cung điện của người Aztec bí ẩn
20:45:47 16/07/2020
Các nhà khảo cổ học từ Mexico mới đây đã tìm thấy tàn dư một cung điện cổ xưa của người Aztec và những tàn tích ngôi nhà của người chinh phục đến từ Tây Ban Nha Hernán Cortés.
Đám mây bụi Sahara quét qua Đại Tây Dương lớn nhất từ trước đến nay
20:43:48 16/07/2020
Đám mây bụi là một hiện tượng tự nhiên, là một phần của chu kỳ dinh dưỡng của Trái đất.
Ca song sinh vượn cáo cổ khoang đỏ quý hiếm tại Singapore
20:40:17 16/07/2020
Cặp vượn cáo cổ khoang đỏ song sinh đã chào đời gần đây tại Khu Bảo tồn Động vật hoang dã Singapore và là ca sinh đôi vô cùng hiếm
Lỗ đen nguyên thủy đang ẩn giấu trong Hệ Mặt trời của chúng ta?
20:38:52 16/07/2020
Các nhà khoa học đã liên tục tranh cãi về quỹ đạo bất thường của các vật thể trong Hệ Mặt trời liên quan đến hiệu ứng hấp dẫn của Hành tinh 9, nằm ngoài phạm vi của Sao Hải Vương.
Hình vẽ bí ẩn được phát hiện trong các ngôi mộ cự thạch ở Israel
20:35:33 16/07/2020
Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra những hình vẽ kỳ lạ trên những ngôi mộ được xây dựng từ những tảng đá cự thạch khổng lồ.
Nhóm nhện cửa sập – bậc thầy ngụy trang được tìm thấy ở Úc
20:33:15 16/07/2020
Nhện cửa sập sống trong các hang nhỏ, ẩn ngay sau cửa hang chờ đợi con mồi đi qua để xông ra và tóm lấy nó.
Thấy mật ong chảy ra từ tường, cặp vợ chồng mời chuyên gia đến điều tra thì phát hiện điều không tưởng
20:32:56 16/07/2020
Cặp vợ chồng Andrea và Justin Isabell vừa lo lắng vừa tò mò khi thấy mật ong chảy ra từ tường sau một cơn mưa lớn.
Phát hiện loài bọt biển thủy tinh mới giống như người ngoài hành tinh
20:32:20 16/07/2020
Đáy đại dương thực sự là một thế giới xa lạ và cũng là nơi sinh sống của các loài trông giống như du khách đến từ các hành tinh khác.
Cuộc sống ở thị trấn bốc cháy suốt 60 năm
20:16:43 16/07/2020
Từ tháng 5/1962, ngọn lửa từ một vụ đốt rác lan xuống mỏ than ngầm bên dưới thị trấn Centralia. Gần 60 năm qua, đám cháy chưa bao giờ tắt.
Phát hiện nhiều di vật khảo cổ trong Vườn quốc gia Ba Bể
19:16:42 16/07/2020
Khảo sát một số hang động nằm trong vùng lõi của Vườn quốc gia Ba Bể (Bắc Kạn), Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Bảo tàng tỉnh Bắc Kạn đã phát hiện nhiều di vật quý thể hiện dấu tích, sinh hoạt của người tiền sử.
Những bộ đồ lặn kỳ quặc ra đời hàng trăm năm trước
18:02:42 16/07/2020
Đồ lặn ban đầu ra đời với mục đích hỗ trợ các nhiệm vụ trục vớt trong thời kỳ nhiều tàu thuyền chở hàng hóa giá trị bị đắm.
Loài cá có bộ răng giống con người gây xôn xao
15:42:27 16/07/2020
Sinh vật biển có hàm răng giống người khiến người dùng internet xôn xao đã được xác định rõ chủng loại.
Lợn đất châu Phi đổi thói quen săn mồi từ đêm sang ngày
15:39:33 16/07/2020
Các nhà khoa học Nam Phi phát hiện ra thú ăn kiến Aardvark, còn gọi là lợn đất, đã thay đổi thói quen kiếm ăn của mình từ ban đêm sang ban ngày
Phát hiện rìu xương hà mã 1,4 triệu năm tuổi
15:13:20 16/07/2020
Chiếc rìu xương cổ xưa ở Ethiopia có đầu nhọn, cạnh sắc dài 5 cm và khả năng cao mang ý nghĩa biểu tượng.
Chùm ảnh chứng minh động vật bạch tạng không đáng sợ như chúng ta nghĩ
14:52:03 16/07/2020
Con người thường bị cuốn hút bởi thứ gì đó màu sắc, nhưng những chú sư tử, cá heo hay công có thân hình và cái đuôi xòe trắng tinh dưới đây sẽ khiến bạn bất ngờ bởi vẻ đẹp kỳ diệu của động vật bạch tạng.
Tưởng rằng ai đó đã makeup cho chú chó tội nghiệp, ai ngờ đâu người bạn 4 chân lại sở hữu bộ lông mày lá liễu vô cùng kỳ lạ
14:48:44 16/07/2020
Chú chó Betty trước khi được nhận nuôi bởi một người phụ nữ đã bị bỏ rơi và trở thành một chú chó không nơi nương tựa chỉ vì bộ lông mày đặc biệt.
Muỗi cái sẽ được ‘chuyển giới’ thành muỗi đực để giảm nguy cơ gây bệnh cho con người
14:40:59 16/07/2020
Các nhà nghiên cứu đã tiến thêm một bước trong công cuộc tìm cách chuyển giới muỗi cái thành muỗi đực (không đốt), để từ đó kiểm soát được số muỗi cũng như những bệnh dịch cho muỗi gây ra.
